Ergonomisch werken

in de Zorg

Werken in de zorg is fysiek én mentaal intensief. Zorgmedewerkers worden dagelijks blootgesteld aan repeterende bewegingen, fysieke belasting en een hoge werkdruk. Deze combinatie verhoogt het risico op klachten aan rug, nek en schouders. Langdurige mentale belasting leidt bovendien vaak tot stress en vermoeidheid.

Wij helpen we zorgorganisaties om fysieke belasting terug te dringen en de duurzame inzetbaarheid van zorgprofessionals te versterken. Met praktische trainingen, werkplekanalyses en coaching leren medewerkers gezonder te werken — zonder in te leveren op kwaliteit van zorg.

Onze visie op ergonomisch werken in de zorg gaat verder dan alleen het gebruik van hulpmiddelen of aanpassingen. Wij geloven in de kracht van (lichaams)bewustzijn, het aanleren van gezonde werkgewoonten en haalbare gedragsverandering. Altijd met een praktische insteek, in kleine stappen die écht toepasbaar zijn in het dagelijks werk.

Ergonomische trainingen, cursussen en workshops

Live stretch- en beweegsessies – online of op locatie

Korte, energieke sessies die zorgmedewerkers helpen om:

spierspanning los te laten;
de doorbloeding te stimuleren;
klachten aan rug, nek en schouders te voorkomen.

Speciaal ontwikkeld voor zorgverleners met een fysiek belastend beroep – toepasbaar in elke zorgomgeving (ziekenhuis, thuiszorg, ouderenzorg).

Training: Ergonomisch werken in de zorg

Voorkom overbelasting met kleine, praktische aanpassingen

In deze interactieve workshop leren zorgprofessionals:

hoe ze juiste werkhoogtes en tiltechnieken toepassen;
hoe ze veilig werken met glijzeilen, tilliften en andere hulpmiddelen;
hoe ze hun houding verbeteren bij wassen, verplaatsen en verzorgen;
hoe ze spieren effectief gebruiken om gewrichten te ontlasten.

Duur: 2–3 uur | Locatie: incompany of op locatie

Meer informatie: Training Fysieke Belasting

Cursus: Ergocoach in de Zorg

Word de interne specialist op het gebied van gezond werken

Als Ergocoach leer je:

werkplekken analyseren en risico’s signaleren;
zorgteams coachen in gezonde werkgewoonten;
ergonomische richtlijnen toepassen in de praktijk;
hulpmiddelen effectief inzetten binnen jouw team.

Inclusief erkend certificaat na afronding.

Meer informatie: Cursus Ergocoach Zorg

Individueel advies bij fysieke klachten

Ondersteuning voor zorgmedewerkers met beginnende of bestaande klachten

Werkplekonderzoek: Analyse van fysieke knelpunten en persoonlijk advies
Training on the job: Eén-op-één begeleiding bij zwaar werk

FAQ

Wanneer is iets ergonomisch?

Iets is ergonomisch wanneer het is ontworpen om efficiënt, comfortabel en veilig te worden gebruikt, met minimale belasting voor het lichaam en de geest. Ergonomie richt zich op het aanpassen van producten, werkomgevingen en taken aan de mens, in plaats van andersom.

Wanneer werk je ergonomisch?

Je werkt ergonomisch wanneer je je werkplek, houding en werkwijze zo aanpast dat je comfortabel, efficiënt en zonder onnodige lichamelijke belasting kunt werken. Dit voorkomt klachten zoals rug-, nek- en schouderpijn, RSI (repetitive strain injury) en vermoeidheid.

Wat zijn ergonomische uitgangspunten in de zorg?

Ergonomie draait om het optimaliseren van werkprocessen en het minimaliseren van fysieke belasting. De belangrijkste principes zijn:

Minimaliseer krachtinspanningen: Voorkom onnodige fysieke belasting door hulpmiddelen te gebruiken.
Beperk reikwijdte en lastarm: Houd de last dicht bij het lichaam om overbelasting te voorkomen.
Optimaliseer werkhoogte: Werk op een hoogte die past bij de taak om een neutrale houding te behouden.
Vermijd statische belasting: Wissel regelmatig van houding en neem pauzes.
Gebruik mechanische hulpmiddelen: Til- en transferhulpmiddelen verminderen de belasting op spieren en gewrichten.

Wat zijn de ergonomisch richtlijnen in de zorg?

De zorgmedewerkers worden vaak blootgesteld aan hoge fysieke belasting, vooral bij tillen, verplaatsen en ondersteunen van patiënten. Hier zijn de belangrijkste uitgangspunten:

2.1 Tillen en verplaatsen van patiënten

Bij het tillen en verplaatsen van patiënten moet rekening worden gehouden met de lastarm, tilhoogte en frequentie.

Factor	Ergonomische richtlijn
Maximaal tilgewicht (zonder hulpmiddelen)	Niet meer dan 23 kg (mits in optimale omstandigheden)
Tilhoogte	Heuphoogte is optimaal, vermijden boven schouderhoogte
Lastarm	< 25 cm van het lichaam voor minimale belasting
Handpositie	Neutrale polshouding, geen extreme buiging
Transferfrequentie	Maximaal 5-6 keer per uur bij zware transfers
Mechanische hulpmiddelen	Altijd gebruiken bij patiënten > 15 kg indien mogelijk

2.2 Houding en beweging tijdens zorgverlening

Veel zorgverleners werken in gebogen of gedraaide posities, wat belasting verhoogt.

Activiteit	Ergonomische richtlijn
Patiënt wassen in bed	Werkhoogte: heuphoogte, patiënt naar jou toe draaien
Verbinden of wondverzorging	Werkhoogte: 85-100 cm, recht voor het lichaamscentrum werken
Injecties of infuus aanleggen	Werkhoogte: 95-110 cm, voorkomen van langdurig gebogen houding
Zittend werk (bijv. medicatie klaarmaken)	Voeten plat op de grond, onderarmen ondersteund

2.3 Mobiliseren van patiënten

Bij het helpen van patiënten met opstaan of lopen gelden de volgende ergonomische richtlijnen:

Activiteit	Ergonomische richtlijn
Patiënt van bed naar stoel helpen	Laat patiënt zoveel mogelijk zelf doen, gebruik een draaischijf of actieve tillift
Patiënt ondersteunen bij lopen	Loop naast de patiënt, niet schuin erachter of ervoor
Patiënt draaien in bed	Gebruik een glijzeil of papegaai, werk in een neutrale rugpositie

Werken met zorgapparatuur en hulpmiddelen

Veel zorgwerkzaamheden vereisen het gebruik van apparatuur, wat ergonomische risico’s met zich meebrengt.

Hulpmiddel	Ergonomische richtlijn
Bed opmaken of aanpassen	Hoogte instellen op heuphoogte om bukken te voorkomen
Tilliften en glijzeilen	Altijd gebruiken bij patiënten die niet zelfstandig kunnen bewegen
Infuusstandaarden en medicatiekarren	Op hoogte instellen zodat je niet hoeft te bukken